Temat 1: Co to jest przedsiębiorstwo społeczne/przedsiębiorstwo społeczne?

Przedsiębiorstwo społeczne jest podmiotem działającym w ekonomii społecznej, którego głównym celem jest wywieranie wpływu społecznego, a nie generowanie zysku dla swoich właścicieli lub akcjonariuszy. Działa poprzez dostarczanie towarów i usług na rynek w sposób przedsiębiorczy i innowacyjny, a zyski wykorzystuje przede wszystkim do realizacji celów społecznych. Jest zarządzany w sposób otwarty i odpowiedzialny, aw szczególności angażuje pracowników, konsumentów i zainteresowane strony, na które ma wpływ jego działalność komercyjna. Definicja Inicjatywy na rzecz przedsiębiorczości społecznej Komisji Europejskiej obejmuje trzy kluczowe wymiary przedsiębiorstwa społecznego, które zostały opracowane i udoskonalone w ciągu ostatniej dekady w ramach europejskiej literatury akademickiej i politycznej:

■ Wymiar przedsiębiorczy, tj. zaangażowanie w ciągłą działalność gospodarczą, co odróżnia przedsiębiorstwa społeczne od tradycyjnych organizacji non-profit/podmiotów ekonomii społecznej, które realizują cel społeczny i generują jakąś formę samofinansowania, ale niekoniecznie prowadzą regularną działalność handlową.

■ Wymiar społeczny, tj. główny i wyraźny cel społeczny, który odróżnia przedsiębiorstwa społeczne od przedsiębiorstw głównego nurtu (nastawionych na zysk).

■ Wymiar zarządzania, tj. istnienie mechanizmów „blokowania” społecznych celów organizacji. A zatem wymiar zarządzania jeszcze wyraźniej odróżnia przedsiębiorstwa społeczne od przedsiębiorstw głównego nurtu i tradycyjnych organizacji non-profit/podmiotów ekonomii społecznej.

Rysunek 1 . Trzy wymiary przedsiębiorstw społecznych (Wilkinson 2015)

Następujące podstawowe kryteria zostały ustalone na podstawie trzech wymiarów z powyższej ilustracji i odzwierciedlają minimalne warunki, które organizacja musi spełnić, aby zostać sklasyfikowana jako przedsiębiorstwo społeczne zgodnie z definicją UE:

■ Organizacja musi angażować się w działalność gospodarczą: oznacza to, że musi prowadzić ciągłą działalność produkcyjną i/lub wymianę towarów i/lub usług.

■ Musi dążyć do wyraźnego i podstawowego celu społecznego: cel społeczny to taki, który przynosi korzyści społeczeństwu, dla którego cel społeczny lub społeczny dobra wspólnego jest powodem działalności komercyjnej, często w postaci wysokiego poziomu innowacji społecznych.

■ Musi mieć ograniczenia w podziale zysków i/lub aktywów: celem takich ograniczeń jest przedkładanie celu społecznego nad osiąganie zysku – zyski są reinwestowane głównie w celu osiągnięcia celów społecznych.

■ Musi być niezależny, tj. organizacyjnie niezależny od państwa i innych tradycyjnych organizacji nastawionych na zysk.

■ Musi charakteryzować się integracyjnym zarządzaniem, tj. odzwierciedlać misję przedsiębiorstwa z wykorzystaniem partycypacyjnych i/lub demokratycznych procesów decyzyjnych i/lub skupiać się na sprawiedliwości społecznej.